VARİKOSEL ve PELVİK KONJESYONUN ENDOVASKÜLER TEDAVİSİ

VARİKOSEL EMBOLİZASYONU

Nedir?

Varikosel erkek yumurtalıklarından çıkan damarlardaki anormal genişlemelerdir. En sık sol tarafta görülür. Varikoselin önemli bir nedeni arasında internal spermatik ven dediğimiz yumurtalardan gelen toplardamarlarda normalde kalbe doğru olması gereken akımın toplardamarlardaki kapakçıklardaki yetmezlik sonucu geriye dönmesi ve bu damarlarda yüksek basınca ve artmış kan akımına bağlı genişleme ve ağrı oluşturması ve yumurtalıklarda ısı artışı dolayısıyla olası kısırlığa yol açabilmesi yer almaktadır. Tüm erkeklerin yaklaşık %10 unda varikosel izlenir. Kısırlık problemi yaşayan erkek hastaların %40 ında varikosel saptanmaktadır.Varikosel embolizasyonu bu genişlemiş damarların tıkanması işlemidir. Cerrahi olarak ürologlar açık cerrahi bağlama yöntemi uygulayabilirler fakat embolizasyon yöntemi ameliyatsız bir tedavi yöntemidir ve cerrahi kadar etkindir, daha az ağrılı daha az riskli ve daha hızlı iyileşme zamanına sahiptir. Varikoseliniz varsa üroloji doktorunuza embolizasyon yöntemi hakkında da bilgi vermesi için ricacı olunuz.

Niçin Yapılır?

Varikoseli olan hastalarda yumurtalık bölgesindeki genişlemiş damarlar ağrıya, kozmetik sorunlara (benzetme: solucan torbası) ve yumurtalık ısısını arttırarak olası kısırlığa ve yumurtalıklarda küçülmeye  yol açabilirler. Bu nedenle tedavi edilmeleri gereklidir.

Nasıl Yapılır?

Hastaya uygun pozisyon verildikten sonra ve sterilizasyondan sonra ya kasık bölgesindeki ana toplardamar ya da sağ boyun bölgesindeki ana toplardamardan girilir. İnce borular ve teller yardımı ile testislerden gelen kanın internal spermatik venler aracılığı ile döküldüğü noktalar tespit edilir. Bu noktalarda ıkınma hareketi (valsalva manevrası) ile kaçak tespit edilir. Genişlemiş damarlar ve kollateral damarlar ortaya konur. Yumurtalıklarla karın arasında kapalı bir geçiş noktası olan inguinal kanal seviyesine ilk koiller(metalik küçük pıhtılaştırıcı sarmallar)  yerleştirilir ve glue-köpük uygulanır (sodyum tetradesil sülfat (STS)), daha sonra bu işlem pelvis 1/3 üst kısımda, internal spermatic venin katılım yerinin 2 cm aşağısında ve kollateral ağızlaşmalarında tekrarlanır.Bazen sklerozan ajan olarak saf alkol de kullanılabilir.

İşleminin Riskleri ve Komplikasyonları

1- Giriş yerine bağlı komplikasyonlar:kanama, enfeksiyon

2- İşleme bağlı komplikasyonlar: Embolizan maddelerin hedef dışı alanlara yer değiştirmesi, damar yaralanması-yırtılması-iltihabı

3- Kontrast maddeye bağlı komplikasyonlar

4- Sırt ağrısı

Önce Yapılması Gerekli İşlemler:

1- İşlemden önce hasta en az 8 saat aç olmalıdır. İşlemden 8 saat  önceye kadar sıvı alımı devam etmelidir. Bundan sonra sıvı alımı damar yoluyla yapılacaktır. Acil durumda bu şart aranmaz.

2- İşlemden önce kanın pıhtılaşma özelliklerini gösteren hemostaz testleri (INR, APTT, fibrinojen, trombosit sayımı) ve kan ile bulaşan hastalıklar için (Hbs, HIV ve HCV) testler yapılmış olmalıdır. Hemostaz testleri istenilen seviyede değilse pıhtılaşmayı önleyen ilaçların alımının kesilmesi ve uygun tedavi verilmesi gerekir. Oral antikoagülan ilaç kullanan hastalar işlemden 3-4 gün önce ilaçlarını kesmelidirler.

 3- Kullanılan kontrast madde böbrek hasarı oluşturabileceğinden BUN, kreatinin testleri de yapılmış olmalıdır.

 4- İşlem öncesinde hastanın sürekli kullandığı kalp ve tansiyon ilaçları gibi ilaçları almasına devam etmelidir. Hasta ilaçlarını sabahları alıyorsa az bir miktar suyla içmelidir.

5- Şeker hastası olanlar şeker hastalığı ile ilgili kan şekeri düşürücü ilaçları, aç kaldıkları için almamalıdırlar. Şeker düşürücü olarak metformin(glucophage) kullanan hastalar mutlaka durumu doktoruna bildirmeli, bu ilaç işlemden önce ve sonra 48 saat kullanılmamalıdır.

6- Bazı embolizasyon işlemleri öncesi damardan veya kalçadan koruyucu antibiyotik yapılabilir.

7- İşlem öncesi radyoloji servisine indirilmeden önce ya da işlem öncesi paranteral (damardan veya kas içerisine)sakinleştirici veya gerekirse diğer ilaçlar verilir. Sakinleştirici sizi rahatlatacak ,uyuklamaya neden olmasına rağmen muhtemelen işlem sırasında uyanık olacaksınız.

8- İşlem öncesinde varikoselin detaylı olarak görüntüleme yöntemleri ile ortaya konması ve olası nedenlerinin aydınlatılmaya çalışılması önemlidir.

9- Hastanın yumurtalık bölgesine alacağı radyasyonu en aza indirmek için gerekli önlemler alınmalıdır.

Sonra Yapılması Gerekli İşlemler

     İşlem bittikten sonra giriş yeri el ile basılarak kanama durdurulacaktır. Kanama durdurulduktan sonra tekrar kanama olmaması için, giriş yeri üzerine kum torbası konacaktır.

     Hasta işlem sonrası en az 4 saat yatakta yatacaktır ve bacağını bükmeden düz olarak yatacaktır. Bu süre zarfında ihtiyaçları için kalkmayacaktır. İşlemden sonra aksi söylenmedikçe yemek yenilebilir. Kontrast maddenin bazı yan etkilerinin oluşmaması için bol miktarda sıvı alımı faydalı olacaktır. Hasta bir süre hastanede gözlem altında tutulacaktır.

     Hasta en kısa sürede(günler içerisinde)  normal hayatına geri dönebilecektir. Kısırlık araştırılan çiftlerin yaklaşık %40 ında gebelik izlenebilecektir.Teknik başarı oranı %100 e yakındır.

 

PELVİK KONJESYON SENDROMU-OVARYAN VEN EMBOLİZASYONU

Nedir?

Kronik pelvik ağrı (karın alt bölgeden kaynaklanan ağrı)  nedenleri arasında pelvik bölgedeki toplardamarların ve kadın yumurtalıklarından kan getiren toplardamarların  genişlemeleri  yer alabilmektedir. Kadınların yaklaşık olarak 3 te biri yaşamlarının bir döneminde kronik pelvik ağrıdan şikayetçi olabilirler. Pelvik bölgedeki ve yumurtalık toplardamarlarındaki genişlemelerin ve ağrının nedeni, bu toplardamarlarda kan akımının normalde kalbe doğru olması gerekirken kapakçıklardaki yetmezlik nedeni ile geriye dönük aşırı miktarda ve yüksek basınçlı  kan göllenmesi oluşmasıdır. Pelvik varisleri (toplardamarlardaki genişlemeler) olan kadın hastaların bazılarında semptomlar görülmez. Genç kadınların yaklaşık %10 unda pelvik varisler mevcuttur. Bu varisler kadın dış genital organlarında görünür hale gelebilirler. Pelvik konjesyon sendromundaki kronik pelvik ağrı genelde ayakta durma ile, mestrüel peryod boyunca, ilişkiden sonra,gebelikte ve günün sonunda artar.  Pelvik konjesyon sendromu tanısı ultrasonografi, pelvik venografi  ve kadın-doğum doktorunun olası pelvik ağrı nedenlerini detaylı bir muayeneden sonra ekarte etmesiyle konur. Pelvik varisler ve kronik pelvik ağrı varlığında, açıklayabilecek başka bir neden yoksa, kadın-doğum doktorunuz pelvik konjesyon sendromu tanısı konduysa, size ovaryan ven embolizasyonu hakkında da bilgi vermesini isteyiniz. Ovaryan ven embolizasyonu kronik pelvik ağrıya neden olan bu genişlemiş damarların tıkanması işlemidir. Ağrı kesicilere ve hormonal tedaviye yanıt vermeyen pelvik konjesyon sendromunda ovaryen ven embolizasyonu uygulanabilir. Cerrahi tedavi seçenekleri arasında bu genişlemiş venlerin ameliyatla bağlanması ve dışarı çıkarılması veya rahmin alınması yer almaktadır. Embolizasyon işlemi cerrahiye göre daha ucuz, daha erken toparlanma sağlayan, daha acısız bir yöntemdir. Fakat şu unutulmamalıdır ki bazı kadınlarda embolizasyon işlemine rağmen kronik pelvik ağrı devam edebilmektedir ki bunun oranı yaklaşık olarak %10 civarındadır.

Niçin Yapılır?

Kronik pelvik ağrı hastanın yaşam kalitesini oldukça bozan bir durumdur. Pelvik konjesyon sendromuna sahip kadınlarda bu ağrının kesilmesi ve olası varislerin neden olduğu kozmetik problemlerin önüne geçilmesi açısından ovaryan ven embolizasyonu işlemi uygulanır.

Nasıl Yapılır?

Hastaya uygun pozisyon verildikten sonra ve sterilizasyondan sonra boyundaki ana toplardamardan veya kasıktaki ana toplardamardan ince iğneler ve borular yardımı ile damara girilir. İnce borular ve ince teller yardımı ile ovaryan venlerin katılım bölgesine doğru ilerlenir. Yapılacak venografik inceleme ile kapakçıklardaki yetmezlik,reflü, damarlardaki genişlemeler ortaya konur. Sonrasında metalik koiller (metlik pıhtılaştırıcı sarmallar) ve sklerozan maddeler (glue, sodyum tetradesil sülfat (STS) ve alkol) uygulanır. Kontrol venografide başarılı embolizasyon izlendikten sonra işlem sonlandırılır.

İşleminin Riskleri ve Komplikasyonları

1- Hastaların büyük bir kısmında birkaç saat ile birkaç gün sürebilen embolizasyon sonrası sendrom (ağrı, ateş, bulantı) görülebilir.

2- Giriş yerine bağlı kanama, infeksiyon gibi komplikasyonlar

3- Embolizan maddelerin hedef dışına yer değiştirmesine bağlı komplikasyonlar

4- Kontrast maddeye bağlı komplikasyonlar

Önce Yapılması Gerekli İşlemler:

1- İşlemden önce hasta en az 8 saat aç olmalıdır. İşlemden 8 saat  önceye kadar sıvı alımı devam etmelidir. Bundan sonra sıvı alımı damar yoluyla yapılacaktır. Acil durumda bu şart aranmaz.

2- İşlemden önce kanın pıhtılaşma özelliklerini gösteren hemostaz testleri (INR, APTT, fibrinojen, trombosit sayımı) ve kan ile bulaşan hastalıklar için (Hbs, HIV ve HCV) testler yapılmış olmalıdır. Hemostaz testleri istenilen seviyede değilse pıhtılaşmayı önleyen ilaçların alımının kesilmesi ve uygun tedavi verilmesi gerekir. Oral antikoagülan ilaç kullanan hastalar işlemden 3-4 gün önce ilaçlarını kesmelidirler.

 3- Kullanılan kontrast madde böbrek hasarı oluşturabileceğinden BUN, kreatinin testleri de yapılmış olmalıdır.

 4- İşlem öncesinde hastanın sürekli kullandığı kalp ve tansiyon ilaçları gibi ilaçları almasına devam etmelidir. Hasta ilaçlarını sabahları alıyorsa az bir miktar suyla içmelidir.

5- Şeker hastası olanlar şeker hastalığı ile ilgili kan şekeri düşürücü ilaçları, aç kaldıkları için almamalıdırlar. Şeker düşürücü olarak metformin(glucophage) kullanan hastalar mutlaka durumu doktoruna bildirmeli, bu ilaç işlemden önce ve sonra 48 saat kullanılmamalıdır.

6- Bazı embolizasyon işlemleri öncesi damardan veya kalçadan koruyucu antibiyotik yapılabilir.

7- İşlem öncesi radyoloji servisine indirilmeden önce ya da işlem öncesi paranteral (damardan veya kas içerisine)sakinleştirici veya gerekirse diğer ilaçlar verilir. Sakinleştirici sizi rahatlatacak ,uyuklamaya neden olmasına rağmen muhtemelen işlem sırasında uyanık olacaksınız.

Sonra Yapılması Gerekli İşlemler

     İşlem bittikten sonra giriş yeri el ile basılarak kanama durdurulacaktır. Kanama durdurulduktan sonra tekrar kanama olmaması için, giriş yeri üzerine bandaj konacaktır.

     Hasta işlem sonrası en az 4 saat yatakta yatacaktır. İşlemden sonra aksi söylenmedikçe yemek yenilebilir. Kontrast maddenin bazı yan etkilerinin oluşmaması için bol miktarda sıvı alımı faydalı olacaktır. Hasta bir süre hastanede gözlem altında tutulacaktır. Ağrı kesiciler işlem sonrasında önerilebilir. Hasta olası komplikasyonlar açısından yakından takip edilecektir.

VARİKOSEL EMBOLİZASYONU İŞLEMİNİN UYGULAMA VİDEOSU (İNGİLİZCEDİR).

PELVİK KONJESYON İÇİN OVARYEN VEN EMBOLİZASYONUNUN İŞLEM VİDEOSU (İNGİLİZCEDİR).

VARİKOSEL EMBOLİZASYONU UYGULAMA ANİMASYONU